Nhiều chủ tiệm hí hửng chốt được mặt bằng đẹp giá 15 triệu/tháng, nhưng đến kỳ nộp thuế mới ngã ngửa vì phải móc tiền túi nộp thêm cả chục triệu đồng. Nguyên nhân chỉ vì một dòng chữ mập mờ trong hợp đồng thuê nhà mà lúc ký không ai để ý. Nếu bạn đang chuẩn bị mở tiệm nail, quán cà phê hay tiệm tạp hóa, hãy đọc kỹ bài này để không rơi vào cái bẫy chi phí phát sinh đó.
Theo quy định pháp luật: Thuế thuê nhà thực chất là thuế của ai?
Về mặt pháp lý, khoản thuế phát sinh từ việc cho thuê mặt bằng (bao gồm Thuế Giá trị gia tăng 5% và Thuế Thu nhập cá nhân 5%) là nghĩa vụ của chủ nhà. Lý do rất đơn giản: Đây là khoản thuế đánh trên thu nhập mà chủ nhà thu được từ việc cho thuê tài sản của họ.
Tuy nhiên, Luật Thuế và Luật Dân sự Việt Nam cho phép hai bên tự thỏa thuận về người trực tiếp đi kê khai và nộp tiền. Chính kẽ hở thỏa thuận này khiến nhiều chủ tiệm siêu nhỏ vô tình gánh trọn phần thuế đáng lẽ thuộc về chủ nhà.
Bẫy "giá Net" và "giá Gross" khiến chủ tiệm mất tiền vô lý
Thực tế tại Việt Nam, chủ nhà thường đưa ra hai cách tính giá thuê mà nếu không hỏi kỹ, bạn sẽ chịu thiệt:
- Giá đã bao gồm thuế (Gross): Chị Hoa thuê mặt bằng mở tiệm nail ở Đà Nẵng với giá 20 triệu/tháng. Hợp đồng ghi rõ giá này đã bao gồm mọi khoản thuế, phí. Chủ nhà tự trích tiền thu được để đi đóng thuế. Chị Hoa không tốn thêm đồng nào.
- Giá chưa bao gồm thuế (Net): Anh Nam thuê mặt bằng mở quán cà phê ở Nha Trang với giá 15 triệu/tháng (180 triệu/năm). Hợp đồng ghi "Giá trên chưa bao gồm các khoản thuế phát sinh theo quy định". Khi cơ quan thuế gửi thông báo, anh Nam phải nộp thêm 10% tiền thuế. Chi phí thực tế bị đội lên thành 16,5 triệu/tháng.
4 bước đàm phán điều khoản thuế chuẩn xác trước khi ký hợp đồng
Để bảo vệ túi tiền của mình, bạn hãy thực hiện đúng 4 bước sau ngay trên bàn đàm phán:
- Bước 1: Hỏi thẳng giá chốt là Net hay Gross (mất 2 phút)
Trước khi đặt cọc, bạn hỏi chủ nhà: "Giá 15 triệu này là anh/chị tự nộp thuế cho nhà nước, hay em phải nộp thêm?". Nếu chủ nhà nói bạn nộp thêm, hãy cộng 10% tiền thuế vào giá thuê để tính toán lại bài toán kinh doanh xem có lời không. - Bước 2: Soạn thảo câu từ rõ ràng vào hợp đồng (mất 5 phút)
Nếu chốt giá đã bao gồm thuế, bạn ghi chính xác câu này vào mục Giá thuê: "Giá thuê là [Số tiền] VNĐ/tháng. Giá này đã bao gồm toàn bộ thuế GTGT, thuế TNCN và các nghĩa vụ tài chính khác phát sinh từ việc cho thuê mặt bằng." - Bước 3: Chốt người đứng tên kê khai thuế (mất 3 phút)
Nên thỏa thuận rõ chủ nhà là người tự kê khai trên ứng dụng eTax Mobile hoặc Chi cục Thuế địa phương. Bạn chỉ trả đúng tiền nhà theo hợp đồng và nhận biên lai thanh toán. - Bước 4: Lưu giữ biên lai nếu nộp thay (mất 2 phút)
Trường hợp bạn chấp nhận nộp thuế thay chủ nhà để lấy giá thuê rẻ hơn, hãy yêu cầu ghi rõ trong hợp đồng là "Bên thuê nộp thuế thay Bên cho thuê". Giữ kỹ chứng từ nộp thuế để làm căn cứ hạch toán chi phí hợp lệ cho hộ kinh doanh của bạn.
Lời khuyên quan trọng nhất từ Zô: Đừng bao giờ chấp nhận câu từ chung chung kiểu "Các bên tự thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật". Hãy ghi đích danh tên người trả tiền thuế và số tiền cụ thể trong hợp đồng. Một dòng chữ rõ ràng hôm nay sẽ tiết kiệm cho bạn hàng chục triệu đồng mỗi năm.
Những lưu ý thực tế khi làm việc với cơ quan thuế địa phương
Trong quá trình quản lý thuế cho hộ kinh doanh và cá nhân cho thuê tài sản, chủ tiệm cần ghi nhớ những điều sau:
- Không tự ý đi nộp thuế nếu hợp đồng không yêu cầu: Nếu hợp đồng ghi giá đã bao gồm thuế, việc khai thuế là của chủ nhà. Bạn không cần lo lắng hay tự đi khai nộp.
- Kiểm tra ngưỡng doanh thu chịu thuế: Tổng doanh thu từ cho thuê tài sản của chủ nhà chỉ phát sinh thuế khi đạt ngưỡng quy định pháp luật hiện hành. Bạn có thể trao đổi rõ với chủ nhà để xác định nghĩa vụ kê khai.
- Tận dụng công nghệ: Việc kê khai thuế cho thuê mặt bằng hiện nay có thể thực hiện online trên điện thoại qua ứng dụng eTax Mobile chỉ trong 10-15 phút.
Chủ tiệm nên làm gì ngay hôm nay?
Nếu bạn đang chuẩn bị thuê mặt bằng hoặc hợp đồng cũ sắp hết hạn, hãy nhấc điện thoại làm ngay 3 việc này:
- Lật ngay trang 2 hoặc trang 3 của hợp đồng thuê nhà hiện tại, tìm mục "Giá thuê và Phương thức thanh toán" để đọc kỹ từng từ.
- Nếu phát sinh dòng chữ "chưa bao gồm thuế", hãy tính lại chính xác số tiền thuế phải nộp hằng năm để chủ động dòng tiền.
- Lưu lại mẫu câu chuẩn ở Bước 2 phía trên vào ghi chú điện thoại để sẵn sàng dùng cho lần ký hợp đồng tiếp theo.