Thấy ứng dụng báo doanh thu hàng chục triệu mỗi tháng nhưng cuối tháng mở két ra lại chẳng thấy tiền đâu? Nhiều chủ tiệm cứ ngỡ bán trên app đắt hàng là lời to, cho đến khi cộng lại số tiền thực nhận sau khi sàn trừ chiết khấu. Việc tách riêng tiền từ tài xế giao hàng và tiền thu tại tiệm sẽ giúp bạn thấy rõ kênh nào đang nuôi quán, kênh nào đang bào mỏng tiền vốn.
Tại sao gộp chung doanh thu app và tại tiệm lại khiến bạn lỗ?
Lấy ví dụ tiệm trà sữa của chị Hoa ở Nha Trang. Mỗi tháng tổng doanh thu của tiệm đạt 60 triệu đồng, trong đó 30 triệu từ khách ghé mua trực tiếp và 30 triệu từ các app giao hàng. Chị Hoa tính nhẩm biên lợi nhuận trung bình 20% nên nghĩ mình bỏ túi 12 triệu đồng tiền lời. Thế nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.
Một ly trà sữa bán tại tiệm giá 30.000 đồng, tiền nguyên liệu hết 10.000 đồng, ly nhựa hết 1.000 đồng. Bạn thu về 30.000 đồng tiền mặt hoặc chuyển khoản QR, mức lời là 19.000 đồng.
Cùng ly trà sữa đó bán qua GrabFood hoặc ShopeeFood với giá 30.000 đồng, app trừ ngay 25% phí hoa hồng (7.500 đồng), cộng thêm tiền túi ép, ống hút bọc màng và màng dập 2.500 đồng. Số tiền thực sự chuyển về tài khoản của bạn chỉ còn 20.000 đồng. Trừ đi 10.000 đồng nguyên liệu, bạn chỉ còn lời 10.000 đồng. Nếu tiệm lỡ đăng ký tham gia thêm chương trình giảm giá 10% của app, khoản lời coi như bằng không.
Con số thực tế: Một bát phở 45.000 đồng về túi bạn bao nhiêu?
Để thấy rõ sự khác biệt, bạn hãy nhìn vào bài toán chi phí của một tiệm ăn bình dân dưới đây:
- Khách ăn tại chỗ (45.000 đồng): Tiền nguyên liệu (bánh phở, thịt, nước dùng) khoảng 18.000 đồng. Tiền thu về tròn 45.000 đồng. Bạn lời gộp 27.000 đồng trên mỗi bát.
- Khách đặt qua Grab/ShopeeFood (45.000 đồng): App thu chiết khấu 25% (tương đương 11.250 đồng). Phí hộp xốp, túi xách, đũa muỗng dùng một lần tốn thêm 3.500 đồng. Số tiền thực nhận chuyển về tài khoản ngân hàng của bạn chỉ còn 30.250 đồng. Trừ 18.000 đồng giá vốn nguyên liệu, bạn chỉ còn lời gộp 12.250 đồng.
Nếu bạn ghi sổ chung doanh thu 45.000 đồng cho cả hai trường hợp, bạn sẽ tưởng rằng bán 100 bát phở trên app cũng lời giống như bán 100 bát tại tiệm. Nhưng thực tế, tiền lời từ app chỉ bằng chưa tới một nửa.
3 bước ghi nhận riêng tiền app và tiền tiệm trong 5 phút mỗi ngày
Bạn không cần phần mềm đắt tiền hay thao tác phức tạp. Chỉ cần dành đúng 5 phút cuối ngày để làm theo các bước sau:
- Bước 1: Tạo 2 cột thu nhập riêng biệt (1 phút): Trên ứng dụng quản lý cửa hàng Zô hoặc trong sổ thu chi hàng ngày, bạn chia rõ hai mục: «Doanh thu tại tiệm» (gồm tiền mặt và chuyển khoản QR trực tiếp) và «Doanh thu App thực nhận».
- Bước 2: Chỉ ghi số tiền THỰC NHẬN từ đơn app (3 phút): Khi tài xế đến lấy đồ hoặc khi app trả tiền đối soát, tuyệt đối không ghi giá bán niêm yết trên đơn. Ví dụ đơn hàng 100.000 đồng trên ShopeeFood, tiền đối soát về tài khoản sau trừ phí 25% là 75.000 đồng, bạn chỉ ghi đúng 75.000 đồng vào mục «Doanh thu App».
- Bước 3: Chốt sổ và so sánh tỷ lệ (1 phút): Cuối ngày, bạn lấy tổng tiền lời tại tiệm cộng với tổng tiền lời thực nhận từ app. Nếu thấy doanh thu app chiếm 60% nhưng tiền lời đóng góp chưa tới 20%, đó là tín hiệu báo động đỏ.
Lời khuyên quan trọng nhất: Đừng bao giờ lấy giá bán tại quán bê nguyên sang app giao hàng. Hãy cộng thêm 20–25% phí chiết khấu và 3.000–5.000 đồng phí bao bì vào giá niêm yết trên app, hoặc tạo các combo món kèm nước riêng cho kênh online để bảo toàn lợi nhuận thực tế.
Từ con số tách bạch: Bạn cần điều chỉnh giá và nguyên liệu thế nào?
Khi đã nhìn rõ con số thực tế của từng kênh, chủ tiệm có thể đưa ra những điều chỉnh rất cụ thể để bảo vệ dòng tiền:
Điều chỉnh giá và thực đơn trên app: Một tiệm cơm tấm ở Đà Nẵng sau khi tách doanh thu đã phát hiện dĩa cơm 35.000 đồng bán trên app bị lỗ phí vận hành. Chủ tiệm đã điều chỉnh giá trên app lên 42.000 đồng, đồng thời tạo thêm combo «Cơm tấm + Trà tắc» giá 49.000 đồng. Khách cảm thấy mua combo hời hơn, còn tiệm thì bù đắp đủ khoản chiết khấu 25% của sàn.
Phân bổ nguyên liệu thông minh: Mỗi ngày tiệm nhập 10kg thịt tươi. Vì bán tại tiệm mang lại tiền lời gấp đôi, bạn nên ưu tiên dành 6–7kg thịt phục vụ khách ghé quán. Tránh tình trạng đến giờ cao điểm buổi trưa lại hết sạch đồ bán cho khách tại chỗ chỉ vì mải làm đơn app lời mỏng.
Đẩy mạnh kênh bán trực tiếp: Đặt bảng mã QR chuyển khoản ngay tại quầy thu ngân. Tặng kèm một chiếc thẻ tích điểm hoặc voucher giảm 10% cho lần mua sau nếu khách gọi điện đặt mang về trực tiếp thay vì đặt qua ứng dụng.
Chủ tiệm nên làm gì ngay hôm nay?
Đừng chờ đến cuối tháng mới ngồi tiếc nuối tiền lời. Ngay hôm nay, bạn hãy thực hiện 3 việc ngắn gọn này:
- Mở ứng dụng GrabMerchant hoặc Shopee Partner, vào mục Báo cáo / Đối soát để xem chính xác tỷ lệ phí sàn thực tế mà quán đang trả là bao nhiêu %.
- Mở ứng dụng Zô hoặc sổ tay của tiệm, tạo ngay hai danh mục thu tiền riêng: «Tiệm» và «App giao hàng».
- Chọn ra 3 món bán chạy nhất trên app, tính lại tiền lời thực nhận sau khi đã trừ 25% chiết khấu và tiền hộp đựng. Nếu món nào lời dưới 8.000 đồng, hãy điều chỉnh giá niêm yết trên app ngay lập tức.